Συμβουλές για ασφαλείς οικονομικές συναλλαγες

1. Αποφεύγετε να πραγματοποιείτε οικονομικές συναλλαγές μέσω διαδικτύου από Internet café, δημόσιες βιβλιοθήκες και άλλους χώρους στους οποίους πολλοί χρήστες έχουν πρόσβαση στους ίδιους υπολογιστές . Προτιμήστε τον προσωπικό σας υπολογιστή ή κάποιον για τον οποίο είστε βέβαιοι για το επίπεδο ασφάλειας.  2. Ως προς τους κωδικούς πρόσβασης που χρησιμοποιείτε για τις διαδικτυακές συναλλαγές:  Αλλάζετε συχνά τους κωδικούς πρόσβασης και πάντα στην περίπτωση που υποψιάζεστε ότι έχουν εκτεθεί.  Αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε ως κωδικό πρόσβασης την ημερομηνία γέννησης, τον αριθμό τηλεφώνου ή άλλα προσωπικά σας στοιχεία που μπορεί να βρεθούν και από άλλα έγγραφα  Αποφεύγετε να έχετε τον προσωπικό σας κωδικό πρόσβασης μέσα σε πορτοφόλια, τσάντες ή ατζέντες. Σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής τους θα διευκολύνετε πολύ τους δράστες.  Αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε τους ίδιους κωδικούς πρόσβασης σε περισσότερες από μια κάρτες σας.  Μην δίνετε τον κωδικό πρόσβασης σας σε οποιονδήποτε και κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις. Εάν κάποιος, για παράδειγμα επικαλεστεί ότι τηλεφωνεί από την τράπεζα και ζητήσει τον αριθμό πρόσβασης για επαλήθευση, μην τον δώσετε. Οι Τράπεζες δεν ακολουθούν αυτή την πρακτική. Εάν έχετε αναγνώριση κλήσης, καταγράψτε τον αριθμό που αναγράφηκε στην τηλεφωνική σας συσκευή και ενημερώστε αμέσως την Αστυνομία.  3. Επικοινωνήστε με την τράπεζά σας αν νομίζετε ότι κάποιος γνωρίζει τον κωδικό σας πρόσβασης στην υπηρεσία Internet banking  4. Απενεργοποιήστε τη λειτουργία «Αυτόματης Καταχώρησης» του προγράμματος περιήγησης. Η λειτουργία αυτή αποθηκεύει τους κωδικούς σας στον υπολογιστή, γεγονός που τους καθιστά έκθετους.  5. Κάνετε αγορές μόνο από γνωστές εταιρείες που σας παρέχουν εγγυήσεις ασφάλειας. Αν κάνετε συχνά αγορές από το διαδίκτυο, χρησιμοποιείτε μια κάρτα, αποκλειστικά για αυτή τη χρήση. Έτσι, αν πέσετε θύμα απάτης δεν θα χρειαστεί να ακυρώσετε όλες τις κάρτες σας.  6. Φροντίστε να διατηρείτε σε υψηλό επίπεδο την ασφάλεια του υπολογιστή σας.  Ειδικότερα:  Φροντίστε να λαμβάνετε τακτικά τις ενημερωμένες εκδόσεις των προγραμμάτων που χρησιμοποιήστε και κυρίως τις «επιδιορθώσεις ασφαλείας». Πρόκειται για προγράμματα που εκδίδουν οι εταιρείες από τις οποίες έχετε αγοράσει το λογισμικό που χρησιμοποιείτε και καλύπτουν τυχόν κενά ασφαλείας που διαπιστώθηκαν μετά την έκδοση του.  Εγκαταστήστε ένα πρόγραμμα προστασίας από τους ιούς (antivirus) και ένα δίχτυ προστασίας (firewall), και φροντίστε να λαμβάνετε τακτικά τις ενημερωμένες εκδόσεις τους. Το δίχτυ προστασίας σας προφυλάσσει σε μεγάλο βαθμό από τις πιθανές «εισβολές» που θα δεχτείτε κατά τις περιηγήσεις σας στο διαδίκτυο.  Προστατέψτε τον υπολογιστή σας με κωδικό πρόσβασης προκειμένου να αποτρέψετε την πρόσβαση σε αυτόν μη εξουσιοδοτημένων χρηστών.  7. Αν είστε χρήστες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mails):  Μην ανοίγετε τα ηλεκτρονικά μηνύματα (e-mails) για την προέλευση ή τον αποστολέα των οποίων δεν είστε βέβαιοι. Ιδιαίτερα επικίνδυνα είναι τα ηλεκτρονικά μηνύματα άγνωστης προέλευσης που περιέχουν συνημμένα αρχεία με κατάληξη .exe, .pif, ή .vbs. Επίσης, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι ορισμένοι ιοί στέλνουν αντίγραφά τους σε όλες τις επαφές που υπάρχουν στο βιβλίο διευθύνσεων του υπολογιστή. Αυτό σημαίνει ότι το ηλεκτρονικό μήνυμα μπορεί να φαίνεται ότι έχει σταλεί από κάποιον γνωστό σας.  Μην απαντάτε σε ηλεκτρονικά μηνύματα μέσω των οποίων ζητούνται προσωπικά σας στοιχεία. Επίσης, μην στέλνετε ποτέ προσωπικά σας στοιχεία ή στοιχεία των συναλλαγών σας μέσω μίας κοινής διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (webmail). Είναι εύκολη η υποκλοπή των στοιχείων από τρίτα, μη εξουσιοδοτημένα άτομα.  8. Να ενημερώνεστε για τους λογαριασμούς σας και να φροντίζετε για την ασφάλεια των προσωπικών σας στοιχείων και εγγράφων.  Ειδικότερα:  Ελέγχετε τακτικά τους τραπεζικούς σας λογαριασμούς και τους λογαριασμούς των πιστωτικών καρτών σας για οποιαδήποτε ασυνήθιστη συναλλαγή ή ανάληψη και ειδοποιήστε αμέσως την τράπεζα σε περίπτωση που διαπιστώσετε οποιαδήποτε διαφορά.  Φροντίστε να καταστρέφετε όσα έγγραφα δεν σας χρειάζονται πλέον, όπως οι πιστωτικές και τραπεζικές κάρτες που ακυρώνετε, τα αντίγραφα των λογαριασμών σας ακόμα και τις αποδείξεις που λαμβάνετε από τα Α.Τ.Μ.

Συμβουλές προστασίας των παιδιών από πράξεις ασέλγειας ή κακοποίησης

Είναι πολλά τα περιστατικά αποπλάνησης και ασέλγειας σε βάρος ανηλίκων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας τον τελευταίο καιρό, σοκάροντας, τρομάζοντας και ξαφνιάζοντας μας για τα όσα συμβαίνουν σε παιδιά που θα μπορούσαν να είναι τα δικά μας, από ανθρώπους που θα μπορούσαμε υπό συνθήκες και εμείς να θεωρήσουμε «δικούς μας».
Από την μια πλευρά αισθανόμαστε έντονα την ανάγκη να κρατήσουμε τα παιδιά μας ασφαλή. Από την άλλη δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση να δηλητηριάσουμε την ανεμελιά και την αθωότητα της παιδικής τους ηλικίας με καχυποψία και φόβο.
Θέλουμε να τα ενημερώσουμε, να τα προστατέψουμε, αλλά δεν θέλουμε να υπερβάλουμε, ακόμη κι όταν γνωρίζουμε πως στο 86% των περιπτώσεων κακοποίησης ο θύτης είναι κάποιος που το παιδί ήδη γνωρίζει.
Στην υποχρέωση αυτή που έχουμε ως γονείς απέναντι στα παιδιά μας – την ενημέρωση και την προστασία τους απέναντι σε ένα κίνδυνο που όσο κι αν θέλουμε να διώξουμε από το μυαλό μας και όση αμηχανία και αν μας προκαλεί, υπάρχει- έρχονται να συμβάλουν κάποιες ιδιαίτερα χρήσιμες συμβουλές που ανακοίνωσε η Ελληνική Αστυνομία.
Τονίζοντας ότι οι γονείς θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις συναναστροφές και τη συμπεριφορά των παιδιών τους, το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας ανακοινώνει τις ακόλουθες οδηγίες και περιγραφές που αφορούν ενδείξεις πιθανής σεξουαλικής προτίμησης σε ανήλικους. Χωρίς απαραίτητα να σημαίνει ότι κάθε τέτοιο χαρακτηριστικό αποτελεί απόδειξη ότι κάποιος είναι παιδόφιλος, σε συνδυασμό, ωστόσο, με οποιαδήποτε «περίεργη» συμπεριφορά, θα πρέπει να κινήσει υποψίες.
Τι είναι η σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκου;
Σεξουαλική κακοποίηση είναι οποιουδήποτε τύπου επαφή ενός ενήλικου (παιδόφιλος) με ένα παιδί με στόχο τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου, ο οποίος έχει πάντα την αποκλειστική ευθύνη μιας τέτοιας πράξης.
Ο παιδόφιλος, στα γενικά του χαρακτηριστικά, είναι συνήθως άντρας, άνω των 30 ετών, με λίγους φίλους της ηλικίας του και συχνάζει σε χώρους με παιδιά όπως παιδικές χαρές, Ίντερνετ καφέ, αθλητικά κέντρα κ.α. Συχνά μάλιστα εργάζεται με παιδιά, ενώ δεν αποκλείεται να είναι άτομο «υπεράνω πάσης υποψίας».
Σε πολλές περιπτώσεις είναι γνωστό μέλος της εκάστοτε τοπικής κοινωνίας και συνήθως ανήκει στο περιβάλλον του παιδιού ή και της οικογένειας. Όπως έχει αποδειχθεί σε αρκετές περιπτώσεις στην πράξη, χρησιμοποιεί τα ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση σε παιδιά, ενώ ενδέχεται να προσποιείται τον έφηβο για να συζητά και να παίζει παιχνίδια μαζί τους στο Διαδίκτυο.
Στοχεύει σε συγκεκριμένες ηλικίες και φύλο, συνήθως παιδιά προεφηβικής ηλικίας, και δρα μεθοδικά και με υπομονή για να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. Μπορεί επίσης να προβεί σε πράξεις συναισθηματικού εκβιασμού ή να απειλήσει το παιδί, προκειμένου να μην αποκαλύψει τις δραστηριότητές του στους γονείς του.
Οδηγίες προς τους γονείς:
1) Παρατηρήστε το άτομο που υποψιάζεστε για σεξουαλικά κακοποιητική συμπεριφορά σε παιδιά:
α) Παρατηρήστε τη συμπεριφορά του:

• Ενδιαφέρεται περισσότερο για τα παιδιά απ’ ότι για τους ενήλικες;
• Προσφέρεται να κρατήσει τα παιδιά σας για να κάνετε τις δουλειές σας ή για να βγείτε έξω;
• Εργάζεται με παιδιά;
• Είναι ιδιαίτερα εκδηλωτικός με τα παιδιά;
• Εμπλέκεται σε δραστηριότητες με παιδιά, όταν δεν είναι παρόντες οι γονείς;

β) Παρατηρήστε τις προσωπικές του σχέσεις:

• Είναι ελεύθερος, δεν ενδιαφέρεται να έχει ένα σύντροφο της ηλικίας του ή έναν οποιονδήποτε σύντροφο;
• Ενδιαφέρεται περισσότερο για τα παιδιά της συντρόφου του απ’ ότι για την ίδια; (σε μονογονεϊκές οικογένειες)
• Είναι παντρεμένος, αλλά πιο εκδηλωτικός με τα παιδιά του απ’ ότι με τη σύζυγό του;

γ) Παρατηρήστε τις κοινωνικές του σχέσεις:

• Ταυτίζεται περισσότερο με τα παιδιά απ’ ότι με άτομα της ηλικίας του;
• Έχει περισσότερες φιλικές σχέσεις με παιδιά απ’ ότι με ενήλικες;
• Οι φίλοι του (που είναι παιδιά) είναι συγκεκριμένης ηλικιακής κατηγορίας ή/και φύλου;

2) Προσέξτε τα παιδιά σας:

• Παρατηρείτε κάποια απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού σας;
• Μήπως εμφανίζει ξαφνικά προβλήματα στον ύπνο ή βλέπει πιο συχνά εφιάλτες;
• Ζωγραφίζει θέματα με σεξουαλικό περιεχόμενο;
• Έχει σεξουαλική συμπεριφορά που δεν ταιριάζει με την ηλικία του ή επιδεικνύει σεξουαλική συμπεριφορά προς άλλα παιδιά;
• Έχει παλινδρομήσει σε προηγούμενες συμπεριφορές, όπως ενούρηση και εγκόπρηση, ενώ είχε μάθει να ελέγχει τις συμπεριφορές αυτές;
• Φοβάται πρόσωπα ή μέρη που δεν φοβόταν παλιότερα;
• Μιλάει τον τελευταίο καιρό συνέχεια για κάποιον ενήλικο για τον οποίο δε μιλούσε στο παρελθόν;
• Προσπαθεί να σας πει κάτι, αλλά σταματά όταν εμφανίζεται κάποιος άλλος ενήλικος;
• Έρχεται σπίτι με σκισμένα ρούχα ή λερωμένα εσώρουχα;
• Εμφανίζει δυσκολία να περπατήσει ή να καθίσει;

Όλα τα παραπάνω αποτελούν σημάδια που θα πρέπει να υποψιάσουν τους γονείς, προκειμένου να δώσουν περισσότερη προσοχή στο παιδί τους και να δουν τι συμβαίνει. Μην πανικοβάλλεστε, αλλά έχετε τα μάτια και τα αυτιά σας ανοιχτά.
3) Ασφάλεια στο Διαδίκτυο:

• Συζητείστε με το παιδί σας για τους κινδύνους του Διαδικτύου, χωρίς βέβαια να απαγορεύσετε τη χρήση του. Εξηγείστε του ότι δεν πρέπει να δίνει προσωπικές πληροφορίες (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση κ.λπ.) ή να στέλνει φωτογραφίες σε αγνώστους μέσω Διαδικτύου.
• Σκόπιμο είναι να φροντίσετε ώστε να έχετε πρόσβαση στο Διαδίκτυο από το σπίτι, ώστε να μπορείτε να ελέγχετε τις ηλεκτρονικές δραστηριότητες του παιδιού σας και να μη χρειάζεται να πηγαίνει σε Ίντερνετ καφέ.
• Βάλτε τον υπολογιστή σε έναν κοινό χώρο του σπιτιού και όχι στο παιδικό δωμάτιο, για να αποφύγετε την πιθανότητα να το «βρει» ο παιδόφιλος μόνο του.

Ρωτήστε το παιδί σας ποιες ιστοσελίδες επισκέπτεται ή/και ελέγξτε το μόνοι σας μέσω των «αγαπημένων» και του «ιστορικού περιήγησης» του προγράμματος φυλλομετρητή (browser) και κάντε του προτάσεις για ηλεκτρονικές διευθύνσεις κατάλληλες για την ηλικία του.
Λάβετε επίσης υπόψη ότι τα παιδιά στην εφηβεία μπορεί να είναι αντιδραστικά και να αναζητούν την ιδιωτικότητα, ενώ πολλές αλλαγές στη συμπεριφορά τους μπορεί να οφείλονται στο σεξουαλικό ξύπνημα της εφηβικής ηλικίας. Σταθείτε δίπλα τους με τρόπο διακριτικό και όχι παρεμβατικό.
Μιλήστε στα παιδιά σας, κερδίστε την εμπιστοσύνη τους. Πρέπει να πιστεύουν ότι μπορούν να σας πουν οτιδήποτε χωρίς να φοβούνται ή να ντρέπονται. Μιλήστε τους για το σώμα τους. Πείτε τους τι να προσέχουν. Διδάξτε τους τις συμπεριφορές που είναι αποδεκτές απέναντι στους άλλους ενήλικες, αλλά και απέναντι στα παιδιά της ηλικίας τους.
Οδηγίες προς τα παιδιά:
Ο παρακάτω ενδεικτικός οδηγός μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα παιδιά, είτε διαβάζοντάς τον απευθείας, είτε μπορεί να διαβαστεί από τους γονείς, προκειμένου να πάρουν ιδέες για το πώς μπορούν να μιλήσουν με απλό τρόπο στα παιδιά τους για το τι να αποφεύγουν.

• Ένας ενήλικος δεν πρέπει ποτέ να ζητάει από ένα παιδί να αγγίξει το ίδιο τα γεννητικά του όργανα.
• Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να αγγίζει τα γεννητικά όργανα των παιδιών, εκτός αν είναι γιατρός στο ιατρείο του.
• Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να ζητάει από ένα παιδί να κάνει οτιδήποτε μαζί του, ενώ είναι είτε εκείνος είτε το παιδί χωρίς ρούχα.
• Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να ζητάει από ένα παιδί να κρατήσει κάτι κρυφό ή μυστικό από τους γονείς του, κυρίως κάτι που αφορά το ίδιο.

Πες «όχι» όταν:

• Ένας ενήλικος σου ζητά να κάνεις κάτι που ξέρεις ότι είναι λάθος.
• Ένας ενήλικος θέλει να σε αγγίξει κάπου που δεν θέλεις εσύ.
• Ένας ενήλικος κάνει κάτι στο σώμα σου, που σε κάνει να νιώθεις περίεργα ή και να πονάς. 

• Ένας ενήλικος σου ζητά να κάνεις κάτι και να μην το πεις στους γονείς σου.

Ξεχώρισε το «δώρο» από τη «δωροδοκία»:
Δώρο έιναι κάτι που σου δίνει κάποιος γιατί σε αγαπάει. Δωροδοκία είναι όταν κάποιος σου δίνει κάτι ή σε αφήνει να κάνεις κάτι και ζητάει αντάλλαγμα για αυτό. Για παράδειγμα: «Θα σου δώσω ένα γλυκό, αν βγάλεις τα ρούχα σου και ξαπλώσεις δίπλα μου».
Προστασία στο δρόμο:

• Φρόντισε να είσαι έξω με παρέες και απόφυγε να τριγυρνάς μόνος σου.
• Μη μιλάς σε αγνώστους ή άτομα που δεν γνωρίζεις καλά.
• Βάλε τις φωνές και τρέξε γρήγορα, αν κάποιος προσπαθήσει να σε παρασύρει κάπου απόμερα ή να σε βάλει σε ένα αυτοκίνητο.
• Έχε το νου σου να αρνηθείς, αν είσαι έξω και κάποιος σου προσφέρει χρήματα για να του κάνεις μια χάρη.
• Πρόσεχε στις δημόσιες τουαλέτες και πήγαινε με έναν φίλο, αν αυτό είναι δυνατό. Βγες γρήγορα έξω αν σε πλησιάσει κάποιος.
• Έχε πάντα χρήματα μαζί σου για να γυρίσεις στο σπίτι και μην ξοδεύεις ποτέ αυτά τα χρήματα.

Προστασία στο Διαδίκτυο:

• Ρύθμισε την ασφάλεια του λογαριασμού σου (στο facebook , myspace , friendster κ.λπ.), ώστε να μπορούν μόνο οι «φίλοι» σου να δουν λεπτομέρειες του προφίλ σου.
• Μη δίνεις ποτέ και σε κανέναν τους κωδικούς πρόσβασής σου.
• Χρησιμοποίησε μια φωτογραφία προφίλ που να μη δείχνει το πρόσωπό σου ή να εμφανίζει άλλες πληροφορίες για εσένα.
• Μη δίνεις πληροφορίες για το σχολείο σου, το πού μένεις ή το τηλέφωνό σου.
• Μην κάνεις «φίλους» άτομα που δεν έχεις γνωρίσει προσωπικά.
• Μη συναντάς άτομα που έχεις «γνωρίσει» στο Διαδίκτυο, χωρίς την παρουσία ενός από τους γονείς σου. 

• Έχε στο νου σου ότι οι άνθρωποι που γνωρίζεις στο Διαδίκτυο μπορεί να λένε ψέματα για το ποιοι είναι.

Τι να κάνω σε περίπτωση που υποψιάζομαι ή έχω ενδείξεις ότι κάποιος ενήλικος ασελγεί σε βάρος ανηλίκων;
Μπορείτε να απευθυνθείτε:

• στην Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων της Διεύθυνσης Ασφαλείας Αττικής - Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής (ΓΑΔΑ): Λεωφ. Αλεξάνδρας 173, 3ος όροφος, τηλ. 210 6476370.
• στο Τμήμα Ανηλίκων της Διεύθυνσης Ασφάλειας Θεσσαλονίκης: Μοναστηρίου 326, τηλ. 2310 388456, 2310 388457, 2310 388458.
• στις κατά τόπους Υπηρεσίες Ασφαλείας των Νομών των υπόλοιπων Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας.

Για αναφορές περιστατικών διαδικτυακής παρενόχλησης - παιδοφιλίας ή παιδικής πορνογραφίας, μπορείτε να επικοινωνείτε με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος στην ειδική τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών 11012 (λειτουργεί όλο το 24ωρο) ή και μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (e-mail) στη διεύθυνση11012@ hellenicpolice.gr

Κανένα σπίτι δεν μπορεί να είναι συνολικά απαραβίαστο στην απειλή των διαρρηκτών. Αλλά, ο προληπτικός προγραμματισμός και οι προφυλάξεις κοινής λογικής μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.

Πόσο  είναι το σπίτι σας ασφαλισμένο από διαρρήκτες?
 Ο τρόπος ζωής σας 

1. Θεωρείτε την ασφάλεια έναν σημαντικό παράγοντα στην οικογενειακή ζωή; 

2. Γνωρίζει η οικογένειά σας συνεχώς τον κίνδυνο εγκλήματος; 

3. Έχετε πραγματοποιήσει μια οικογενειακή συνεδρίαση για να συζητήσετε το έγκλημα και τα πράγματα που μπορούν να γίνουν για να την αποτρέψουν; 

4. Αποφεύγετε να αναφέρετε  στους ξένους τις καθημερινές ρουτίνες σας; 

5. Τα παιδιά έχουν την υποχρέωση για να μην συζητούν την οικογενειακή κατάσταση  με τους ξένους; 

6. Προσπαθείτε να κάνετε το σπίτι σας να φανεί κατειλημμένο, ακόμα και όταν είστε μακριά? 

7. Σταματάτε όλες τις παραδόσεις – παραγγελίες σας, όταν είστε μακριά; 

8. Αφήνετε πάντα ένα ραδιόφωνο ή μια TV σε λειτουργία όταν είστε μακριά; 

9. Αφήνετε κάποια φώτα αναμμένα [ με χρονοδιακόπτη ] όταν είστε μακριά; 

10. Αποφεύγετε τα σημειώματα για τους φίλους, τις υπηρεσίες, κ.λπ. στην μπροστινή πόρτα σας όταν είστε μακριά; 

11, Αποφεύγετε τα πολύτιμα αντικείμενα να βρίσκονται σε κοινή θέα; 

12. Οι γείτονες κοιτάζουν συνήθως έξω ο ένας για τον άλλον και αναφέρουν τους ύποπτους ξένους στην αστυνομία; 

13. Έχετε συμμετάσχει στο πρόγραμμα πρόληψης εγκλήματος του τοπικού αστυνομικού τμήματος; 

14. Έχετε καταστήσει τους τοπικούς ανώτερους υπαλλήλους σας ενήμερους για τα συναισθήματά σας για το έγκλημα στην κοινότητά σας; 

15. Όταν δικηγόροι ή άλλοι σας προσεγγίζουν προσωπικά είτε τηλεφωνικώς,  ελέγχετε εάν η φιλανθρωπία ή η ομάδα που αντιπροσωπεύουν είναι νόμιμη προτού να συμβάλετε;

 Στο σπίτι

1.  Όλα τα τρωτά σημεία φωτίζονται καλά τη νύχτα; 

2. Η θαμνώδης περιοχή φροντίζετε να είναι μακριά από όλες τις πόρτες και τα παράθυρα; 

3. Είναι το οικοδομικό συγκρότημα ή η πολυκατοικία, φροντισμένη ώστε να ελέγχονται εισερχόμενοι και εξερχόμενοι;

4. Εάν ένας φράκτης θα αύξανε την προστασία σας, το έχετε μελετήσει; 

5. Όλες οι προσβάσεις έχουν καλή κατασκευή και κλειδώνονται κατάλληλα; 

6. Οι είσοδοι ατομικών γκαράζ, οι διαβάσεις πεζών και οι είσοδοι διαθέτουν ικανό φωτισμό; 

7. Γνωρίζεται τους κινδύνους που εγκυμονούν τα πλησίον του δρόμου και των    πεζοδρομίων ευρισκόμενα καλλωπιστικά και οι θάμνοι; Μπορούν κάλλιστα να κρύβονται ύποπτοι για να σας επιτεθούν.

8. Όλος ο φωτισμός νυκτός, προστατεύεται από πιθανή παραβίαση και αχρήστευσή του; 

9. Εάν κρίνατε απαραίτητο, χρησιμοποιείτε τους "ακανθώδεις" θάμνους και τις ενισχυμένες σιδεριές για να αποτρέψετε την πρόσβαση σε τρωτά σημεία εισόδων σας; 

10. Έχετε τακτοποιήσει όλα τα δέντρα που θα μπορούσαν να παρέχουν την πρόσβαση σε ένα ανώτερο παράθυρο ή τη στέγη; 

Πόρτες 

1. Είναι όλες οι εξωτερικές πόρτες στερεάς κατασκευής και ενισχύσεων;  

2. Όλες οι πόρτες είναι εξοπλισμένες  με τις κατάλληλες κλειδαριές; 

3. Όλες οι πόρτες προστατεύονται έτσι ώστε οι κλειδαριές να μην είναι προσβάσιμες προς διάρρηξη;   

4. Οι εκτεθειμένες αρθρώσεις [μεντεσέδες κ.λ.π ]έχουν τις non-removable [ μη αντιστρέψιμες] βίδες; 

5. Εάν οι βίδες αρθρώσεων δεν είναι αντιστρέψιμες, έχετε μεριμνήσει οι πόρτες "να καρφώνονται”, [ Σύρτες – μπάρες κ.λ.π ]. ώστε να αποτρέπεται η αφαίρεσή τους;     

6. Εκτός από την ασφαλή κλειδαριά , έχετε ελέγξει και την αντοχή του αντικρίσματος [ κάσα ];   

7.  Ελέγξατε εάν οι κύλινδροι εισόδων έχουν ατσάλινη προστασία; 

8. Οι στρογγυλοί κύλινδροι, είναι ασφαλισμένοι ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος ολικής τους περιστροφής;   

9. Όλες οι διπλές πόρτες είναι εξοπλισμένες με γερούς σύρτες ασφάλισης του σταθερού φύλου;   

10, Είναι όλες οι κλειδαριές τύπου: κυλίνδρων με πέντε τουλάχιστον ανατροπείς [μπίλιες];   

11. Όλα τα κλειδιά είναι κατασκευασμένα από αδειούχους κλειδαράδες; 

12. Αλλάζεται τους αφαλούς όποτε χάνετε ένα κλειδί;

13. Όποτε μετακινείστε σε ένα νέο σπίτι, αλλάζετε αυτόματα τις κλειδαριές; 

14. Αποφεύγετε να εμπιστεύεστε τα κλειδιά στους ανθρώπους υπηρεσιών; 

15. Οι πόρτες γκαράζ και εισόδων  κλείνουν αυτόματα όταν εισέρχεστε; 

16. Οι πόρτες γκαράζ εξοπλίζονται με ένα αυτόματο άνοιγμα [τηλεκοντρόλ ] ή ασφαλίζονται με κλειδαριές δεξιά και αριστερά, ή με ένα λουκέτο από μέσα;   

17. Τα λουκέτα είναι ασφαλή και κλειδώνονται πάντα όταν είναι εκτός χρήσης; 

18. Οι κλάπες, για τα λουκέτα [κρίκοι, καταβάτες ] είναι από ατσάλι και βιδωμένες με μη αναστρέψιμες βίδες;  

19. Τα λουκέτα ασφαλίζονται με κυρτό ειδικό κρίκο [ για δάπεδο και τοίχο], έχουν κύλινδρο τουλάχιστον με πέντε μπίλιες και πύρο με ελάχιστο πάχος  τα 9 χιλ.;   

20. Έχετε ελέγξει και ασφαλίσει όλες τις πόρτες κατοικίδιων ζώων; 

21. Έχετε αποβάλει την συνήθεια των "κρυμμένων κλειδιών" σε χώρους εκτός σπιτιού; 

22. Έχετε αφαιρέσει τους πιθανούς κωδικούς πάνω από τα λουκέτα; 

Συρόμενες πόρτες γυαλιού και μπαλκονιών - παράθυρα

1. Όλες οι συρόμενες πόρτες γυαλιού και μπαλκονόπορτες έχουν εξοπλιστεί με μια πρόσθετη κλειδαριά ή άλλα μέσα ώστε να αποτρέπεται η διάρρηξη και η απαγκίστρωσή τους από τις ράγιες διαδρομής;   

2. Τα τζάμια είναι ασφαλείας [ χονδρά ] σε όλους τους εξωτερικούς χώρους; 

3. Τα πατζούρια και τα ρολά διαθέτουν και πρόσθετη ασφάλεια;   

4. Όλα τα προσιτά σε ορόφους παράθυρα της οικοδομής προστατεύονται με τον ίδιο τρόπο με τα παράθυρα ισογείων;  

5. Όλα τα αχρησιμοποίητα παράθυρα έχουν σφραγιστεί [κλεισμένα ] μόνιμα; 

6. Οι κλειδαριές παραθύρων βρίσκονται σε τέτοιο σημείο ώστε ο διαρρήκτης να είναι αναγκασμένος να σπάσει το τζάμι για να τις φτάσει; 

Εσωτερική προστασία 

1. Αποθηκεύετε τα μικρά τιμαλφή σε μία ασφαλή θυρίδα τράπεζας; 

2. Εάν τα τιμαλφή πρέπει να κρατηθούν στο σπίτι, τοποθετούνται σε ένα χρηματοκιβώτιο ή ένα ντουλάπι ασφάλειας; 

3. Εάν χρησιμοποιείτε εξωτερικό  χρηματοκιβώτιο, τούτο ζυγίζει περισσότερες από 450 κιλά; 

4. Αν όχι, το στερεώνετε έτσι ώστε να μη μπορεί να μεταφερθεί μακριά; 

5. Ξέρετε τη διαφορά μεταξύ ενός χρηματοκιβωτίου πυρκαγιάς και ενός απλού χρηματοκιβωτίου χρημάτων;   

6. Έχετε ρυθμίσει τις ανάγκες σας ώστε να μην κρατάτε περισσότερα χρήματα στο σπίτι και επάνω σας;

 8. Έχετε τους ανιχνευτές καπνού εγκατεστημένους και τους πυροσβεστήρες διαθέσιμους; 

9. Διαθέτετε  ικανοποιητική ασφάλιση για να καλύψετε την απώλεια τιμαλφών; 

10. Έχετε καταγράψει, αρχειοθετήσει και φωτογραφήσει ολόκληρο το  περιεχομένου του σπιτιού σας με έμφαση στα στοιχεία που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν εύκολα όπως ανεκτίμητα κοσμήματα και έργα τέχνης;

11 Έχετε  επιμελώς ασφαλίσει συμβόλαια, κωδικούς και άλλα σημαντικά έγγραφα και έχετε δημιουργήσει αντίγραφά τους φυλασσόμενα  σε άλλα σημεία;

Προσωπική προστασία 

1. Διαθέτετε και  έναν μη καταχωρημένο αριθμό τηλεφώνου; 

2. Εάν ζείτε μόνος, προσπαθήσατε να αποφύγετε το γεγονός; 

3. Απαιτείτε πλήρη προφύλαξη και έλεγχο πριν επιτρέψετε στους ξένους  να μπούνε στο σπίτι σας; 

4. Έχετε καθοδηγήσει τα παιδιά  να αποφεύγουν να αναφέρονται σε ξένους για το σπίτι, τον τρόπο ζωής, την προσωπική επιχείρησή σας, κ.λπ.; 

5. Έχετε καθοδηγήσει τα παιδιά  να μην πάνε ποτέ οπουδήποτε με έναν ξένο ή να επιτρέψουν την είσοδο σε ένα ξένο στο σπίτι όταν είστε μακριά; 

6. Εσείς και τα παιδιά σας αποφεύγετε να ενημερώνετε διάφορους με προσωπικές σας πληροφορίες μέσω του διαδυκτίου;

7, Ελέγχετε την τιμιότητα και την αξιοπιστία των οικιακών βοηθών και baby-sitters;   

8. Αποφεύγετε τα κλειδιά σπιτιών σας να τα έχετε μαζί με τα κλειδιά αυτοκινήτων σας όταν σταθμεύει το αυτοκίνητο ή συντηρείται; 

9. Έχετε καθοδηγήσει τους εργοδότες, τους συναδέλφους και τους εργαζομένους για εσάς να αποφεύγουν τις πληροφορίες οποιουδήποτε είδους για σας χωρίς τη γνώση και άδειά σας; 

10. Είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν μεταφέρετε ευαίσθητα και πολύτιμα επιχειρησιακά σας έγγραφα από ή προς τον τόπο εργασίας σας; 

Άλλες προφυλάξεις 

1. Έχετε εξετάσει την περίπτωση να προμηθευτείτε σκυλί ανάλογα για κάθε περίπτωση;   

2. Έχετε εξετάσει την ανάγκη  συστήματος συναγερμού κατά διαρρηκτών και πυρκαγιάς; 

3. Εάν έχετε αποφασίσει να  εγκαταστήσετε ένα σύστημα συναγερμού  ή να μισθώσετε  ένα  γραφείο φύλαξης, έχετε συμβουλευθεί το τοπικό σας αστυνομικό τμήμα για την φερεγγυότητα των εργολάβων αυτών;   

4. Καταλαβαίνετε πραγματικά ποιο τύπο συστήματος συναγερμού απαιτείτε και πώς αυτό λειτουργεί, οι περιορισμοί του, πώς αυτό θα ελεγχθεί, κ.λπ...; 

5. Εάν, λόγω της απασχόλησης ή της θέσης σας στη ζωή, εσείς ή τα οικογενειακά μέλη σας αντιμετωπίζετε έναν υψηλό κίνδυνο της απαγωγής ή προσωπικής βίας, έχετε συμβουλευθεί έναν ειδικό ασφάλειας για να αναπτύξετε ένα πρόγραμμα προστασίας;

Θυμηθείτε, το πιο πάνω τεστ ασφάλειας έχει ως σκοπό να επισημάνει τις πιθανές αδυναμίες στο προσωπικό πρόγραμμα προστασίας σας και να σας δώσει μερικές ιδέες για τη διόρθωση τους. Επίσης δεν προορίζεται, να εξετάσει κάθε πιθανή απειλή εγκλήματος. Εξαρτάται από σας [ εάν σας βοηθήσαμε με τις πιο πάνω επισημάνσεις ], αν αποφασίσετε να δημιουργήσετε ένα ολικό πρόγραμμα προστασίας σας που να ανταποκρίνεται στις ειδικές ανάγκες του σπιτιού σας της επιχείρησής σας και γενικά του τρόπου ζωής σας

Νομικό πλαίσιο Κλειστών Κυκλωμάτων Τηλεόρασης (CCTV) & Καταγραφικών (DVR)

Νομικό πλαίσιο Κλειστών Κυκλωμάτων Τηλεόρασης (CCTV) & Καταγραφικών (DVR)

Οποιαδήποτε (μικρή ή μεγάλη), εγκατάσταση-λειτουργία κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης (CCTV) στην Ελλάδα, ρυθμίζεται από την Οδηγία 1122/2000 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού χαρακτήρα, που εκδόθηκε βάσει του Ν. 2472/1997.


Η Οδηγία θέτει τις προϋποθέσεις για τη νόμιμη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων σε κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης ως εξής:

o Η επεξεργασία είναι νόμιμη όταν γίνεται για προστασία προσώπων ή αγαθών ή ρύθμιση της κυκλοφορίας.
o Κριτήρια της νομιμότητας είναι οι αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.
o Τα σημεία εγκατάστασης των καμερών και ο τρόπος λήψης πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην συλλέγονται περισσότερα δεδομένα από όσα είναι απολύτως απαραίτητα.
o Σε ανοικτούς χώρους δεν πρέπει να είναι δυνατή η λήψη εικόνων της εισόδου ή του εσωτερικού κατοικιών.
o Τα δεδομένα που συλλέγονται πρέπει να είναι ακριβή.
o Τα δεδομένα δεν πρέπει να διατηρούνται για χρονικό διάστημα ανώτερο των 15 ημερών.

Ο Υπεύθυνος Επεξεργασίας ενός κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης οφείλει:

o Να γνωστοποιήσει το κλειστό κύκλωμα στην Αρχή (με τη χρήση ειδικού εντύπου)
o Να ενημερώνει με ευδιάκριτες πινακίδες ότι ο χώρος βιντεοσκοπείται.
o Να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας.
o Να ζητήσει την κατ' εξαίρεση άδεια της Αρχής, για ειδικές περιπτώσεις κλειστών κυκλωμάτων, π.χ. όταν γίνεται καταγραφή ευαίσθητων δεδομένων, ή όταν το διάστημα τήρησης των δεδομένων είναι ανώτερο των 15 ημερών.

Προσέξτε ότι ο Υπεύθυνος Επεξεργασίας δεν απαλλάσσεται από τις παραπάνω υποχρεώσεις ακόμα και όταν πραγματοποιείται απλώς λήψη εικόνας από το κλειστό κύκλωμα, χωρίς αποθήκευση ή άλλη περαιτέρω επεξεργασία!

Το προσωπικό ασφαλείας έχει άδεια σύλληψης (citizen’s arrest)

(πηγη ΕΚΕΟ)

Στις υπηρεσίες ασφαλείας συχνά διδάσκουμε ότι πρέπει να αποφεύγουμε να υποκαθιστούμε τα σώματα ασφαλείας διότι αυτό είναι παράνομο. Για παράδειγμα απαγορεύεται στο προσωπικό ασφαλείας να φέρει ρόπαλα και ράβδους (για πυροβόλα όπλα και μαχαίρια δεν πρέπει να γίνεται καν λόγος). Όμως κάτι που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ότι το προσωπικό ασφαλείας μπορεί να προβεί σε συλλήψεις (όπως άλλωστε και κάθε Έλληνας πολίτης). Για να γίνει αντιληπτό πότε το προσωπικό ασφαλείας προβαίνει σε συλλήψεις αναφέρουμε απόσπασμα της γνωμοδότησης του Αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Γ. Σανιδά (#13/2004) που αναφέρει τα εξής:

«Κρίνουμε βεβαίως αναγκαίο να σημειώσουμε ότι τα ανωτέρω δεν αναιρούν το δικαίωμά των δικαίωμα το οποίο συμφώνως προς το άρθρο 275 παρ. 1 Κ.Π.Δ. έχει οποιοσδήποτε πολίτης, όταν υποπίπτει στην αντίληψή των ότι οι υπάλληλοι ή οι επισκέπτες (…) διαπράττουν με οποιονδήποτε τρόπο αυτόφωρο κακούργημα ή πλημμέλημα, π.χ. κατέχουν και εισάγουν (…) με ή χωρίς το όχημά των ναρκωτικά ή έχουν αφαιρέσει αντικείμενα (…) κ.λ.π., να τους συλλαμβάνουν και να τους παραδίδουν στην προσκαλούμενη προς τούτο αστυνομική αρχή.»

Ας δούμε τώρα τι λέει το άρθρο 275 του ΚΠΔ.
«Προκειμένου για αυτόφωρα κακουργήματα και πλημμελήματα οι ανακριτικοί υπάλληλοι των άρθρων 33 και 34, καθώς και κάθε αστυνομικό όργανο, έχουν υποχρέωση, ενώ οποιοσδήποτε πολίτης το δικαίωμα, να συλλάβουν το δράστη, τηρώντας τις διατάξεις του Συντάγματος και του άρθρου 279 του Κώδικα για την άμεση προσαγωγή του στον εισαγγελέα.»

Σύμφωνα με τις σχετικές σημειώσεις του Διευθυντή του Κέντρου Ελέγχου Όπλων Καθηγητή Δρ. Θεοδώρου Λιόλιου το προσωπικό ασφαλείας έχει δικαίωμα σύλληψης κάθε παραβάτη που διαπράττει αυτόφωρο πλημμέλημα η κακούργημα με την υποχρέωση την άμεσης προσαγωγής του στον εισαγγελέα (EKEO). Φυσικά χρειάζεται προσοχή ώστε να τεκμηριωθεί το ποινικό αδίκημα ενώπιον του εισαγγελέα αλλιώς το προσωπικό ασφαλείας μπορεί να δεχθεί μήνυση για ψευδή καταμήνυση η οποία βέβαια θα καταπέσει διότι το ψεύδος πρέπει να είναι ουσιαστικό (δηλαδή να γνωρίζει την αλήθεια ο μηνυτής χωρίς καμία ένδειξη παραπλάνησης). Σίγουρα όμως ελλοχεύει ο κίνδυνος σε περίπτωση πλάνης να μηνυθεί τελικά το προσωπικό ασφαλείας για το πλημμέλημα της έργω εξύβρισης λόγω της βίαιης προσαγωγής του. Για το λόγο αυτό αναφέρονται στις σχετικές σημειώσεις ότι η καλύτερη λύση είναι η κλήση της αστυνομίας εκτός και αν το αδίκημα είναι τόσο προφανές που δεν επιδέχεται λογικής αμφισβήτησης και επιβάλλει τον περιορισμό του δράστη και την βίαιη προσαγωγή του στον εισαγγελέα η στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα.

Σωματική έρευνα και έρευνα στο αυτοκίνητο από υπηρεσίες ασφαλείας

(πηγη ΕΚΕΟ)

Κατά την είσοδο σας σε φυλασσόμενο περιοχή από υπηρεσίες ασφαλείας (security) και πάσης φύσεως φύλακες είναι δυνατό να επιχειρήσουν να σας κάνουν σωματική έρευνα ψηλαφώντας μέρη του σώματος σας η να ψάξουν το αυτοκίνητό σας. Η πράξη αυτή είναι παράνομη και δεν επιτρέπεται παρά μόνο από ανακριτικούς υπαλλήλους όπως είναι τα σώματα ασφαλείας και οι θυροφύλακες. Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου οι φύλακες ακόμη και αν είναι υπάλληλοι δημόσιας υπηρεσίας (πλην σωμάτων ασφαλείας και θηροφυλάκων) δεν δύνανται να ενεργούν νόμιμες έρευνες σε οχήματα υπαλλήλων και επισκεπτών σε χώρους δικαιοδοσίας του Νοσοκομείου ή του Ν.Π.Δ.Δ. έστω και αν υπάρχουν υπόνοιες διαπράξεων αξιοποίνων πράξεων από τους τελευταίους. Διαβάστε την σχετική γνωμοδότηση

.
13/2004 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α. Με τη διάταξη του άρθρου 253 Κ.Π.Δ. ορίζεται ότι «αν διεξάγεται ανάκριση για κακούργημα ή πλημμέλημα έρευνα διενεργείται όταν μπορεί βάσιμα να υποτεθεί ότι η βεβαίωση του εγκλήματος ή αποκάλυψη ή σύλληψη των δραστών ή τέλος η βεβαίωση ή η αποκατάσταση της ζημίας που προκλήθηκε είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί ή να διευκολυνθεί μόνον με αυτήν».

Από το περιεχόμενο της ανωτέρω διατάξεως συνάγεται αβιάστως ότι η έρευνα, ως ανακριτική πράξη, δύναται να γίνει μόνον αν άρχισε κυρία ανάκριση ή προανάκριση για κακούργημα ή πλημμέλημα είτε μετά παραγγελία του Εισαγγελέως είτε αυτεπαγγέλτως στις περιπτώσεις του άρθρου 243 παρ. 2 Κ.Π.Δ. ήτοι στις περιπτώσεις υπάρξεως κινδύνου από την αναβολή και υπάρξεως αυτοφώρου κακουργήματος ή πλημμελήματος.

Ομως η μεν κυρία ανάκριση ενεργείται από τον ανακριτή η δε προανάκριση από τους αναφερόμενους στο άρθρο 33 του Κ.Π.Δ. γενικούς ανακριτικούς υπαλλήλους και τους ειδικούς προανακριτικούς υπαλλήλους περί των οποίων προβλέπουν κατά το άρθρο 34 Κ.Π.Δ. ειδικοί νόμοι. [1]

Η έρευνα εξ άλλου δύναται να γίνει μεταξύ των άλλων, επί του σώματος του υπόπτου ή τρίτου προσώπου, στη σωματική δε έρευνα περιλαμβάνεται και η έρευνα των χρησιμοποιουμένων υπό των άνω προσώπων μεταφορικών μέσων (αυτοκινήτων κ.λπ.), εφ` όσον βεβαίως αυτά δεν είναι δυνατόν να χαρακτηρισθούν ως κατοικία, οπότε εφαρμόζονται οι περί της κατ` οίκον έρευνας κανόνες των άρθρων 254-256 Κ.Π.Δ. (Μπουροπούλου Ερμηνεία του Κ.Π.Δ. υπό το άρθρο 253 σελ. 331-332).[2]

Σε σχέση προς την έρευνα σε μεταφορικά μέσα ειδική διάταξη περιλαμβάνεται στο άρθρο 256 παρ. 2 του Ν. 1729/78, το οποίο προσετέθη με το άρθρο 22 Ν. 2161/1993 και αντικ. με το άρθρο 33 παρ. 3 του Ν. 2648/1998. Με τη διάταξη αυτή ορίζεται ότι «δεν είναι άδικη η πράξη αστυνομικού, τελωνειακού υπαλλήλου, υπαλλήλου Σ.Δ.Ο.Ε. και λιμενικού υπαλλήλου όταν ύστερα από βάσιμη καταγγελία ή ισχυρές υπόνοιες ενεργεί έρευνα σε μεταφορικό μέσο για την ανεύρεση ναρκωτικών».

Β. Εκτός βεβαίως από την υπό των διατάξεων του Κ.Π.Δ. προβλεπόμενη έρευνα, ως ανακριτική πράξη, υπάρχει και η λεγόμενη «προληπτική αστυνομική σωματική έρευνα περί της οποίας προβλέπουν οι διατάξεις του Π.Δ. 141/1991 (άρθρα 94 επ.), με το οποίο παρέχονται στις αστυνομικές αρχές εκτεταμένες εξουσίες ερευνών, οι οποίες συχνά οδηγούν και στη διαπίστωση τελέσεων αξιοποίνων πράξεων. Το δικαίωμα όμως δια την ενέργεια των «προληπτικών σωματικών ερευνών» έχει επιφυλάξει ο νομοθέτης μόνον για τα όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας σύμφωνα προς τα οριζόμενα στο Π.Δ. 141/1991. [3]Παρ` όλες τις αμφισβητήσεις των ρυθμίσεων του Π.Δ. 141/1991 ως προς τον ανωτέρω θεσμό (βλ. παρατηρήσεις Νικ. Λίβου υπό την ΑΠ 696/1999 Ποιν.Χρον. Ν 318), η δικαιοδοσία αυτή της αστυνομίας θεωρείται παγίως από τη νομολογία ότι είναι νόμιμη και εντός των πλαισίων του Συντάγματος (βλ. ΑΠ 696/1999 ενθ` ανωτέρω) ενώ περαιτέρω ευχερώς δύναται να υποστηριχθεί ότι οι ρυθμίσεις του Π.Δ. 141/1991 ευρίσκουν έρεισμα στο άρθρο 8 παρ. 2 επ. Ε.ΣΔ.Α. κυρωθείσης με το Ν.Δ. 53/1974 (βλ. και Γνωμ. 10/1992 Αντ. Α.Π. Ηλία Σπυροπούλου επί συναφούς θέματος Ποιν.Χρ. Μ.Β. 1124).

Γ: Από τη διάταξη του άρθρου 33 Κ.Π.Δ. προκύπτει ότι οι αναφερόμενοι στο ερώτημα σας φύλακες -νυκτοφύλακες δεν έχουν την ιδιότητα του γενικού προανακριτικού υπαλλήλου ενώ στην κείμενη νομοθεσία δεν υφίσταται διάταξη προβλέπουσα ότι οι ανωτέρω έχουν την ιδιότητα του ειδικού προανακριτικού υπαλλήλου κατ` άρθρο 34 Κ.Π.Δ. ή τέλος την ιδιότητα του αστυνομικού οργάνου, ούτε υφίσταται διάταξη με την οποία να επεκτείνεται στα πρόσωπα αυτά το εκ του Γ.Δ. 141/1991 δικαίωμα των αστυνομικών οργάνων για την ενέργεια «προληπτικής σωματικής έρευνας». [4]

Δ. Εν όψει των ανωτέρω είναι προφανές ότι το προσωπικό της κατηγορίας Υ.Ε. του κλάδου Υ.Ε. Φυλάκων -Νυκτοφυλάκων που έχει προσληφθεί στην υπηρεσία Φύλαξης και Ασφάλειας Νοσοκομείου ή άλλου Ν.Π.Δ.Δ. δεν δύναται να ενεργεί νόμιμες έρευνες σε οχήματα υπαλλήλων και επισκεπτών σε χώρους δικαιοδοσίας του Νοσοκομείου ή του Ν.Π.Δ.Δ. έστω και αν υπάρχουν υπόνοιες διαπράξεων αξιοποίνων πράξεων από τους τελευταίους είτε ήθελε θεωρηθεί ότι οι έρευνες αυτές αποτελούν ανακριτικές πράξεις, στα πλαίσια αρχομένης αυτεπάγγελτης προανακρίσεως κατ` άρθρο 243 παρ. 2 Κ.Π.Δ. είτε ήθελε θεωρηθεί ότι αποτελούν «προληπτική σωματική έρευνα». Κρίνουμε βεβαίως αναγκαίο να σημειώσουμε ότι τα ανωτέρω δεν αναιρούν το δικαίωμά των δικαίωμα το οποίο συμφώνως προς το άρθρο 275 παρ. 1 Κ.Π.Δ. έχει οποιοσδήποτε πολίτης, όταν υποπίπτει στην αντίληψή των ότι οι υπάλληλοι ή οι επισκέπτες του Νοσοκομείου διαπράττουν με οποιονδήποτε τρόπο αυτόφωρο κακούργημα ή πλημμέλημα, π.χ. κατέχουν και εισάγουν στο Νοσοκομείο με ή χωρίς το όχημά των ναρκωτικά ή έχουν αφαιρέσει αντικείμενα από το Νοσοκομείο κ.λ.π., να τους συλλαμβάνουν και να τους παραδίδουν στην προσκαλούμενη προς τούτο αστυνομική αρχή. [5]

Γ. Σανιδάς
Αντεισαγγελέας Α.Π.

Συνοδεία ασφάλειας: Το επάγγελμα του σωματοφύλακα στη χώρα μας

Τα καθήκοντα, η εκπαίδευση, ο εξοπλισμός και οι μέθοδοι δράσης των συνοδών ασφαλείας. Τα μεγάλα και σημαντικότατα προβλήματα που αντιμετωπίζουν λόγω του ανύπαρκτου στη χώρα μας Νομοθετικού Πλαισίου.

Του Ευάγγελου Ντούσικου

Security Manager L III BTech,

Master Anti-Terrorism Specialist,

Master Firearms Instructor

Σκουρόχρωμο κοστούμι, μαύρα γυαλιά ηλίου, εντυπωσιακή σωματική διάπλαση και ένα ακουστικό ασυρμάτου στο αυτί: Αυτή είναι συνήθως η εικόνα που έρχεται στο μυαλό μας στο άκουσμα της λέξης «σωματοφύλακας», καλλιεργημένη από αναρίθμητες κινηματογραφικές ταινίες και βιβλία. Στις ταινίες, ο σωματοφύλακας με το αυστηρό ύφος που δεν επιτρέπει σε κανέναν να αμφιβάλλει ότι έχει τον πραγματικό έλεγχο του χώρου στον οποίο κινείται ο πλούσιος εργοδότης του, μοιάζει με τον υπέρτατο Φύλακα που είναι ικανός να ανταπεξέλθει απέναντι σε οποιαδήποτε πρόκληση. Αλλά ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα αυτή η εικόνα;

Τα καθήκοντα του Σωματοφύλακα

Ξεκινώντας από την ίδια την λέξη, πέφτουμε αμέσως σε ένα λάθος, το οποίο στο εξωτερικό έχουν φροντίσει να το διορθώσουν. Αρκετά χρόνια πριν, κατά την διάρκεια εκπαιδευτικού σεμιναρίου στην Αγγλία, ένας εκπαιδευτής σωματοφυλάκων διευκρίνισε ότι ο όρος που χρησιμοποιούν πλέον για το έργο του φρουρού συγκεκριμένου τύπου είναι «εγγύς προστασία» (Close Protection) ή «προσωπική συνοδεία» (Personal Escort), αντί του «σωματοφύλακα» (του πασίγνωστου Bodyguard). Οι όροι αυτοί περιγράφουν πολύ καλύτερα το έργο που έχει να επιτελέσει ένας επαγγελματίας σωματοφύλακας. Αν το ζητούμενο ήταν μόνο να προστατευθεί η ζωή ενός προσώπου, αυτό θα μπορούσε εύκολα να γίνει με τον εγκλεισμό του σε ένα απόρθητο κάστρο, όπου θα περνούσε ανενόχλητος τον καιρό του μέχρι την παρέλευση του κινδύνου. Αλλά δεν είναι αυτό το βασικό ζητούμενο. Το κύριο έργο δεν είναι να προστατευθεί απλώς το σώμα του επίσημου, αλλά ολόκληρος ο τρόπος ζωής (lifestyle) που έχει επιλέξει αυτός και η καθημερινότητα του στο σύνολό της. Μόνο αν κατανοηθεί συνολικά η ζωή και η κοινωνική υπόσταση του ατόμου που χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες ενός σωματοφύλακα, ο τελευταίος θα μπορέσει να προσαρμοστεί στον ρόλο του. Πρέπει να μπει στην νοοτροπία του εργοδότη του και να προσπαθήσει να σκεφτεί όπως αυτός.

Τεχνικές Ικανότητες

Ας δούμε αναλυτικότερα ποια πρέπει να είναι τα προσόντα και οι τεχνικές ικανότητες που θα πρέπει να αποκτήσει ένας συνοδός ασφαλείας μέσα από σωστή εκπαίδευση, καθώς και από την προσαρμογή αυτών των τεχνικών σε πραγματικές συνθήκες φύλαξης.

• Ο συνοδός μόνιμα και πάντα πρέπει να σκέφτεται και να λειτουργεί προληπτικά. Στον εργοδότη αυτό αρχικά θα φανεί κουραστικό και ενοχλητικό, αλλά είναι ο μοναδικός τρόπος για να παραμένουν τα τυχόν προβλήματα υπό έλεγχο.
• Ο συνοδός θα πρέπει να είναι συνεχώς σε επαγρύπνηση, διακριτικός και διπλωματικός σε αυτά που ακούει και βλέπει. Πρέπει να αντισταθεί σε «συμβουλές» οικιακών βοηθών, γραμματέων, ακόμη και στενών συνεργατών του προσώπου που προστατεύει. Θα πρέπει να ξεκαθαρίσει εξαρχής σε αυτά τα άτομα ότι δεν δέχεται εντολές και οδηγίες από κανέναν άλλον πέραν του εργοδότη του.
• Το επίπεδο προστασίας που παρέχει, πρέπει πάντα να είναι ανάλογο του περιβάλλοντος και να προσαρμόζεται στις εκάστοτε συνθήκες, ώστε να είναι αποτελεσματικό, χωρίς να γίνεται ενοχλητικό. Όταν το προστατευόμενο άτομο κινείται σε γνωστά εκ των προτέρων μέρη (π.χ. καθημερινή διαδρομή από το σπίτι στο γραφείο) ή άλλες ελεγχόμενες με άλλους τρόπους τοποθεσίες, η ποιοτικότερη και ιδανικότερη μορφή φύλαξης είναι αυτή που δημιουργεί ένα δίχτυ προστασίας στο καθημερινό περιβάλλον του προστατευόμενου με τη μικρότερη δυνατή ενόχληση κι αλλαγή των συνηθειών του. Η ποιοτική προστασία εξαρτάται από το επίπεδο συνεργασίας με τον προστατευόμενο, τη σωστή και ακριβή μελέτη των κινδύνων που διατρέχει, καθώς και τη μεθοδικότητα στο σχεδιασμό των κινήσεων.

Ο όρος «σκιά» που αποδίδεται στους σωματοφύλακες δεν είναι 100% σωστός. Η σκιά ακολουθεί σιωπηλή και «αμέτοχη» τις κινήσεις μας. Αλλά η συνοδεία απαιτεί εγρήγορση και αλλαγή σχεδίων κατά περίπτωση. Ο συνοδός χρειάζεται να παίρνει πρωτοβουλίες, να αιτιολογεί τυχόν διαφωνίες του με κινήσεις ή επιλογές του επίσημου και να προτείνει εναλλακτικές και άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις.
Στην πράξη της καθημερινότητας ο σωματοφύλακας καλείται να οδηγεί το αυτοκίνητο σε όλες τις μετακινήσεις, να ελέγχει τις διαδρομές που ακολουθεί με αυτό και να τις αλλάζει συχνά, να ελέγχει το περιβάλλον που βρίσκεται και αυτό που πρόκειται να βρεθεί, να προσπαθήσει να λαμβάνει, αλλά και να διαχειρίζεται πληροφορίες που αφορούν τον εργοδότη του, να χτίζει καθημερινά τη σχέση του με το προστατευόμενο άτομο και με την υπόλοιπη ομάδα φύλαξης, αλλά να παραμένει έτοιμος να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε απειλή μικρής ή μεγάλης επικινδυνότητας.
Ο χρόνος είναι ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της ασφάλειας: Μη προγραμματισμένα ραντεβού και μετακινήσεις εκτός προγράμματος, ακυρώσεις συναντήσεων και μετακινήσεων, απρόβλεπτες καθυστερήσεις σε κάποια συνάντηση, ανάγκη για ταχύτερη μετακίνηση στην επόμενη, πολλές ώρες αναμονής μέσα στο αυτοκίνητο ή στη μοτοσικλέτα. Το τελευταίο μειώνει το ρυθμό επαγρύπνησης και ανεβάζει το επίπεδο χαλάρωσης και κούρασης.

Το επίπεδο απειλής ποικίλλει ανά περίπτωση προστατευόμενου ατόμου και δεν διαβαθμίζεται ομαλά και σταδιακά, αλλά συνήθως εκτοξεύεται απότομα και απρόβλεπτα προς τα πάνω. Ίσως η πρόσληψη της φρουράς γίνει λόγω κάποιου άμεσου κινδύνου ή μιας νέας επαγγελματικής συμφωνίας ενός προσώπου που ήδη φρουρείται, ακόμη και κάποιο ιδιαίτερο γεγονός από την προσωπική ζωή του (ένα διαζύγιο, για παράδειγμα). Όλα αυτά μπορούν να ανεβάσουν απότομα το επίπεδο κινδύνου. Σύνηθες φαινόμενο στα παραπάνω παραδείγματα είναι οι εκβιασμοί και οι απειλές κατά της ζωής και των περιουσιακών στοιχείων. Τα τελευταία χρόνια έχουμε αύξηση στις απαγωγές οικονομικών παραγόντων για λύτρα. Σε δημόσια πρόσωπα που απολαμβάνουν μια γενικότερη καταξίωση και αποδοχή από την κοινωνία, ξαφνικά, απρόβλεπτα συμβάντα μπορούν να επιφέρουν σημαντικότατη ζημιά στη δημόσια εικόνα τους, εκτός από την απειλή κατά της προσωπικής ασφάλειας τους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το γιαούρτι που πέταξαν κάποιοι στον εκλιπόντα Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο. Το συμβάν φανερώνει την έλλειψη εγρήγορσης και την χαλάρωση της προσωπικής φρουράς του, η οποία δεν αντέδρασε καθόλου. «Πάγωσε» εντελώς, λόγω του ότι ο Αρχιεπίσκοπος αντάλλασε καθημερινά χειραψίες με τον απλό κόσμο. Η βεβαιότητα ότι κάτι τέτοιο δεν θα συνέβαινε, δεδομένης της αγάπης του κόσμου για τον Αρχιεπίσκοπο, αλλά και η ρουτίνα στάθηκαν καθοριστικοί παράγοντες για να «ξεγυμνωθεί» η φρουρά του. Αυτή η εικόνα που έκανε το γύρο του κόσμου για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν τρομερά ζημιογόνα για το πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου.

Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η γνωστή απόπειρα κατά της Ντόρας Μπακογιάννη στο κέντρο της Αθήνας. Εφρουρείτο από δεκάδες ένστολους αστυνομικούς αλλά και από την προσωπική ασφάλεια της. Κανένας δεν μπόρεσε να παρατηρήσει, να προειδοποιήσει και να αντιδράσει. Υπήρχαν τόσοι άνθρωποι (που, θεωρητικά αποτελούσαν αδιαπέραστο δίχτυ ασφαλείας) και κανείς δεν πρόσεξε έναν 60χρονο που κουβαλούσε κυνηγετικό τυφέκιο μήκους τουλάχιστον ενός μέτρου!!! Δεν ήταν κάποιο πιστόλι κρυμμένο στα ρούχα του. Δεν είχαμε καμία απολύτως αντίδραση από τους άνδρες της προσωπικής ασφάλειάς της, παρά μόνο όταν άδειασε το όπλο. Και το χειρότερο είναι ότι δεν υπήρξε καμία τιμωρία στους παρόντες αστυνομικούς ή στους προϊσταμένους τους. Σε άλλη χώρα αυτό το λάθος θα οδηγούσε σε παραίτηση ή απόταξη και επαναπροσδιορισμό της εκπαίδευσης. Κάλλιστα τα σκάγια θα μπορούσαν να αποφέρουν τον τραυματισμό ή το θάνατο αθώων πολιτών σε απόσταση μεγαλύτερη από το σημείο εμπλοκής!!!

Συνεργασία

Πως ένας συνοδός ασφαλείας θα πετύχει την αποτελεσματική φύλαξη χωρίς να αλλάξει τις συνήθειες του προσώπου που προστατεύει; Η απάντηση σε αυτή τη κρίσιμη ερώτηση έχει να κάνει με τη σχέση συνεργασίας και την εμπιστοσύνη που πρέπει να χτιστεί μεταξύ των δύο. Θα ήταν λογικό να υποθέσουμε ότι όλοι οι προστατευόμενοι, εφόσον βρεθούν στην ανάγκη να προσλάβουν φρουρά, θα είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν με αυτή. Αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Υπάρχουν άτομα που, παρά τις αυξημένες ανάγκες τους για προστασία, θεωρούν ότι η καθημερινότητα τους δεν πρέπει να αλλάξει στο παραμικρό. Ο συνοδός ασφαλείας πρέπει λοιπόν να κτίσει μεθοδικά μια σχέση εμπιστοσύνης και συνεργασίας μαζί τους. Μια συζήτηση σε προσωπικό επίπεδο με το υποψήφιο για φύλαξη άτομο είναι απαραίτητη, ώστε να του εξηγήσει τις βασικές τεχνικές φύλαξης που πρέπει να ακολουθηθούν, κάνοντας μερικές βασικές ερωτήσεις:

• Αν υπάρχουν κάποιες απειλές σε γνώση του, τις οποίες αγνοούν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.
• Τις προσωπικές συνήθειες, αρέσκειες και δυσαρέσκειές του.
• Την ανάγκη να πληροφορείται η φρουρά τα ραντεβού και τις ώρες τους όσο το δυνατόν νωρίτερα, με ποιον θα συναντηθεί, σε ποιο μέρος κτλ.
• Την ανάγκη να μιλήσει για το πλήρες ιατρικό ιστορικό του και τη φαρμακευτική αγωγή που τυχόν του χορηγείται. Έτσι ο συνοδός θα έχει πρόχειρα κάποια φάρμακα που ίσως χρειαστούν.
• Την ήδη υπάρχουσα ασφάλεια στο σπίτι και στο γραφείο. Αν προϋπάρχουν κάποιοι άλλοι στα πόστα ασφαλείας, πρέπει να ελεγχθούν για την καταλληλότητα και την αποτελεσματικότητά τους και να βρεθούν τρόποι συνεργασίας μαζί τους.

Ο συνοδός πρέπει πάντα να έχει στο μυαλό του το εξής:

Το επίπεδο προστασίας εξαρτάται από το επίπεδο και την φύση της απειλής. Γι αυτό τον λόγο μια σωστή και ακριβής αξιολόγηση της απειλής είναι ζωτικής σημασίας όσο εξίσου και η κατάλληλη αντίδραση στο ίδιο επίπεδο. Στην καθημερινότητα το μέρος που βρίσκεται ο επίσημος και το τι κάνει διαβαθμίζουν την απειλή και τα αντίμετρα που θα ληφθούν.

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΕΣ ΣΩΜΑΤΟΦΥΛΑΚΗΣ

Υπάρχουν τρεις φιλοσοφίες για την φύλαξη υψηλών προσώπων. Καθεμία εκπροσωπεί τη φιλοσοφία των χωρών που τις ανέπτυξαν: Μεγάλη Βρετανία, ΗΠΑ και Ισραήλ. Η πρώτη κρατά τα σκήπτρα στη φύλαξη Υψηλών Προσώπων λόγω αριστοκρατικού συστήματος και παράδοσης.

• Οι Βρετανοί έχουν ως βάση την πρόληψη και την διαχείριση πληροφοριών. (Μην ξεχνάμε ότι η MI5/MI6 είναι οι καλύτερα δομημένες μυστικές υπηρεσίες πληροφοριών στον κόσμο και ότι το Λονδίνο είναι η … παγκόσμια πρωταθλήτρια ανάμεσα στις πόλεις που διαθέτουν κάμερες CCTV). Για τους ιδιώτες που θα βρεθούν να δουλέψουν εκεί, σημειώνουμε την εντυπωσιακή συνεργασία των Αρχών με τις ομάδες φύλαξης: Οι Αρχές τους παρέχουν οποιαδήποτε πληροφορία και διευκόλυνση μέσα από τράπεζες δεδομένων (Data Base). Ίσως, λοιπόν, είναι η ιδανικότερη πόλη για το συγκεκριμένο επάγγελμα. Σε αυτή τη χώρα, αφού απαγορεύεται η οπλοφορία, οι τεχνικές φύλαξης είναι ορθότερες, διότι δεν βασίζονται στην «απατηλή» σιγουριά ενός όπλου, αλλά σε ένα αποτελεσματικό δίχτυ προστασίας γύρω από τον προστατευόμενο, στη σωστή επικοινωνία των μελών της ομάδας ασφαλείας, καθώς και στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τους. Οι στατιστικές επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα αυτής της φιλοσοφίας φύλαξης: Οι επιθέσεις σε δημόσια πρόσωπα είναι ελάχιστες. Συνεχίζουν να θεωρούνται οι καλύτεροι ως προς το σχεδιασμό και την αποτελεσματικότητα στα θέματα ασφαλείας, καθώς και στο διαθέσιμο ηλεκτρονικό εξοπλισμό.
• Οι ΗΠΑ, λόγω παράδοσης και νοοτροπίας, στηρίζονται στο μέγεθος, στην πληθώρα του προσωπικού φύλαξης καθώς και στον οπλισμό που φέρουν. Σε αυτή τη χώρα, στις περισσότερες Πολιτείες της οποίας ο πολίτης έχει δικαίωμα οπλοκατοχής αλλά και στην υπό όρους οπλοφορία, έχει δοθεί μεγάλο βάρος στην εκπαίδευση πάνω στο φορητό οπλισμό για την αντιμετώπιση ένοπλης απειλής. Άλλωστε οι Αμερικανοί πολιτικοί και κατεξοχήν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ αποτελούν το απόλυτο «τρόπαιο» για κάθε εχθρό, εγχώριο ή ξένο. Η πασίγνωστη φρουρά του Αμερικανού Προέδρου (U.S. Secret Service), καθώς κι ο εξοπλισμός που φέρουν τα μέλη της φαντάζουν εντυπωσιακά και ικανά να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά οποιαδήποτε απειλή. Η λιμουζίνα που μεταφέρει τον Πρόεδρο είναι μοναδική στο είδος της: Είναι κατασκευασμένη ειδικά για τις ανάγκες φύλαξης του Προέδρου και διαθέτει αρκετό εξοπλισμό ώστε να μετατρέπεται σε αμυντικό όχημα. Φέρει ακόμα και θύρες για χρήση οπλοπολυβόλου (!) και Ιατρικό εξοπλισμό που θα ζήλευε ακόμα και ένα υπερσύγχρονο χειρουργείο, για τυχόν εν κινήσει χειρουργική επέμβαση μέχρι την μεταφορά του Προέδρου σε ασφαλές μέρος. Ο εντυπωσιακός εξοπλισμός υλικοτεχνικών μέσων και ανθρώπινου δυναμικού απορρέει από την αξιολόγηση και την επεξεργασία των λαθών και των παραλείψεων του παρελθόντος. Πράγματι, οι Αμερικάνοι έχουν βιώσει αρκετές δολοφονίες και δολοφονικές απόπειρες εναντίον Προέδρων (Λίνκολν, Κέννεντυ, Ρήγκαν) και έχουν αρκετή πείρα στην φύλαξη υψηλών προσώπων.
• Το Ισραήλ, με τις γνωστές πρακτικές και αντιλήψεις του από τη αρχή ύπαρξής του ως κράτους, επικεντρωνόταν σε μια διαφορετική τακτική για την επιβίωσή του και την καθημερινότητα που βιώνει λόγω της αντιπαλότητάς του με τον αραβικό κόσμο και τη θέσης του. Μια χώρα σε συνεχή ημι-εμπόλεμη κατάσταση αναγκαστικά αναπτύσσει τη δική της φιλοσοφία στις υπηρεσίες φύλαξης. Στο Ισραήλ, που αντιμετωπίζει τη συνεχή ανάγκη απάντησης σε κάθε μορφής επίθεση, οι νόμοι επιτρέπουν στους πολίτες να οπλοφορούν με σχεδόν οποιοδήποτε όπλο χειρός, ενώ η αστυνομία, ο στρατός και γενικά οι κρατικές υπηρεσίες βρίσκονται συνεχώς σε κατάσταση συναγερμού και ετοιμότητας για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών, όταν αυτά εκδηλωθούν. Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότερες τεχνικές τους έχουν καθαρά κατασταλτικό χαρακτήρα και όχι προληπτικό και συνήθως αποτελούν μέρος ενός σχεδίου συντονισμού και δράσης που εμπλέκει πολλαπλές κρατικές υπηρεσίες κατά την διάρκεια μίας σύντομης επίθεσης και μετά από αυτήν. Για παράδειγμα, μια συνήθης επίθεση από καμικάζι (με εκρηκτικά ή όπλα) απλώς δεν θα αντιμετωπιστεί εγκαίρως. Τα τελευταία χρόνια όμως έχει γίνει στροφή στην παραπάνω φιλοσοφία τους ώστε να βάζουν και αυτοί σε προτεραιότητα τον παράγοντα πρόληψη. Αξίζει εδώ να αναφέρουμε τις επισκέψεις των εκπαιδευόμενων σχολών ασφαλείας σε φρουρούμενους στόχους υψηλού κινδύνου (π.χ. το ισραηλινό κοινοβούλιο), ώστε οι εκπαιδευόμενοι να μελετήσουν στην πράξη την ποιότητα και τα ορατά και τα αόρατα μέτρα ασφάλειας.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΕΤΑΙ Ο ΣΥΝΟΔΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Ο συνοδός ασφαλείας θα κληθεί να αντιμετωπίσει ένα μεγάλο εύρος επικίνδυνων καταστάσεων. Θα πρέπει λοιπόν να εκπαιδευτεί πρώτα στις βασικές αρχές ασφαλείας και από εκεί και πέρα πρέπει να παρακολουθήσει ειδικά σεμινάρια, αν θέλει να συνεχίσει σε ένα ανώτερο επίπεδο την επαγγελματική κατάρτισή του ώστε να μπορεί να αναλάβει τη φύλαξη προσώπων σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα εργασίας. Οι αρχές πάνω στις οποίες πρέπει να εκπαιδευτεί ένας συνοδός ασφαλείας είναι οι εξής:

• Σχεδιασμός/Οργάνωση και Διαχείριση Ασφάλειας
• Εκτίμηση Ρίσκου
• Νομοθετικό Πλαίσιο
• Το πρωτόκολλο για τον τρόπο που φέρεται, κινείται και θα αντιδρά
• Τεχνικές προστασίας επισήμου σε βάδην
• Τεχνικές Παροχής Πρώτων Βοηθειών
• Επιθετικές και αμυντικές τεχνικές οδήγησης αυτοκινήτου για την αποφυγή ενέδρας, καθώς και για τη διαφυγή από αυτή σε πολλές διαφορετικές περιπτώσεις: Λιμουζίνες, Θωρακισμένα αυτοκίνητα, παρουσία συνοδευτικού οχήματος, σε σχηματισμό κονβόι κ.ά.
• Τεχνικές έρευνας αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών στατικών χώρων και αυτοκινήτων
• Τεχνικές παρακολούθησης-αντιπαρακολούθησης, αντίμετρα που λαμβάνονται για την βιομηχανική αντικατασκοπία, την παρακολούθηση και την καταγραφή συνομιλιών του προστατευόμενου προσώπου, τον εκβιασμό ή τη δημοσιοποίηση περιστατικών από την ιδιωτική του ζωή στα μέσα, διαθέσιμος υλικοτεχνικός εξοπλισμός για ασφαλή επικοινωνία των μελών της ομάδας ασφαλείας και το συντονισμό της επιχείρησης.
• Τεχνικές αυτοάμυνας και αφοπλισμού ενός πιθανού δράστη
• Τεχνικές με όπλα χειρός, ειδικές για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ασφαλείας

Η ελληνική πραγματικότητα

Στην Ελλάδα η ιστορία της σωματοφυλακής ξεκινά για ανάγκες παραπλήσιες με αυτές που έχουμε προαναφέρει, αλλά στην ανάπτυξή τους ακολουθεί μια διαφορετική διαδρομή. Εξαιρώντας τις οικογένειες των Ελλήνων κροίσων των δεκαετιών 1960-1980, η σωματοφυλακή ως κύρια επαγγελματική απασχόληση ξεκίνησε στην χώρα μας το 1980. Την περίοδο εκείνη, ένας αφιχθείς εξ Αμερικής επιχειρηματίας κέντρων νυχτερινής διασκέδασης εξηγούσε στους ευκατάστατους θαμώνες των καταστημάτων ότι όλες οι προσωπικότητες οφείλουν να έχουν συνοδεία, διότι αυτό κάνει καλό στη δημόσια εικόνα τους.

Μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά έτσι ξεκίνησε να κάνει τα πρώτα δειλά βήματά του στην Ελλάδα. Προτιμήθηκαν πρώην υπηρετήσαντες σε επίλεκτες μονάδες του στρατού ή των σωμάτων ασφαλείας ή άτομα με εντυπωσιακή σωματική διάπλαση. Βασικό κριτήριο πρόσληψης, δηλαδή, αποτελούσε εκείνη την περίοδο η εμφάνιση κι όχι οι ικανότητες του συνοδού ασφαλείας. Αυτή η λανθασμένη προσέγγιση εξηγείται από ότι εκείνη την εποχή οι έχοντες τεχνογνωσία ήταν ελάχιστοι. 
Τα χρόνια που ακολούθησαν, ελλείψει σοβαρών προβλημάτων ασφαλείας και με μοναδικό «άφαντο» εχθρό την τρομοκρατική οργάνωση 17Ν, το επάγγελμα του συνοδού ασφαλείας συνέχισε να εξελίσσεται, αλλά με βραδείς ρυθμούς. Οι έχοντες ανάγκη φύλαξης συνέχισαν να μην αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους, ωστόσο, με τον καιρό οι σωματοφύλακες κατάφεραν να αποκτήσουν φήμη ανάλογη με αυτή που απολαμβάνουν οι συνάδελφοί τους στο εξωτερικό. Σήμερα, το επάγγελμα αναπτύσσεται αργά, αλλά σταθερά.

Οι πιο συνήθεις μορφές συνοδείας στην Ελλάδα είναι τρεις:

• Συνοδεία μοτοσικλέτας: Η χρήση δικύκλων στην ασφάλεια παγκοσμίως γίνεται μόνο σε επισκέψεις αρχηγών κρατών, όπου η αρμόδια υπηρεσία της αστυνομίας (π.χ. Ομάδα Ζ) ουσιαστικά χρησιμοποιείται για την διευκόλυνση της διέλευσης της μεγάλης αυτοκινητοπομπής των επισήμων και δευτερευόντως ως άγημα τιμών. Η Ελλάδα έχει την παγκόσμια ιδιομορφία η συνοδεία μηχανής να είναι το δημοφιλέστερο και επικρατέστερο στυλ σωματοφυλακής: Αποτελεί το 70% των συνοδειών φύλαξης ατόμων και περιλαμβάνεται στο 100% όλων των ομάδων ασφαλείας. Μερικοί λόγοι που οδήγησαν σ’ αυτό το φαινόμενο είναι οι εξής: Διευκόλυνση και ευελιξία στις συνθήκες κυκλοφορίας της Αθήνας, μικρότερο κόστος αγοράς, χρήσης και συντήρησης από ένα συνοδευτικό αυτοκίνητο, προσφέρει σχετική ελευθερία στο προστατευόμενο άτομο ώστε να συνεχίζει να μιλά στο τηλέφωνο ανενόχλητος ή ακόμα και να οδηγά ο ίδιος το όχημά του. Πρακτικά είναι το μίνιμουμ ασφαλείας που θα μπορέσει να αποκτήσει κάποιος και δυστυχώς το λιγότερο αποτελεσματικό. Σε μια ενδεχόμενη επίθεση το δίκυκλο είναι πολύ εύκολο να τεθεί εκτός μάχης. Ο αναβάτης του δεν μπορεί να αμυνθεί ούτε ο ίδιος, πόσο μάλλον να παίξει ενεργό ρόλο στην φύλαξη και επιπλέον την στιγμή του κινδύνου στο τιμόνι του αυτοκινήτου αποφυγής/διαφυγής θα βρίσκεται ο ανεκπαίδευτος σε θέματα ασφαλείας και σωστής αντίδρασης σε συνθήκες οργανωμένης ενέδρας προστατευόμενος.
• Προσωπικός οδηγός-σωματοφύλακας: Το δεύτερο σε ποσοστό, αλλά παλαιότερο επαγγελματικά κομμάτι και το δυσκολότερο όλων. Ουσιαστικά εδώ ο σωματοφύλακας καλείται να αναλάβει έναν πολύπλευρο ρόλο. Στην πράξη, αν είναι σωστά εκπαιδευμένος μπορεί να παρέχει κάποιο ποσοστό ασφάλειας μόνο κατά την διάρκεια της μετακίνησης του προσώπου που προστατεύει. Αλλά στις περισσότερες μετακινήσεις, πέραν συγκεκριμένων χώρων ασφαλείας που έχει δημιουργήσει (γραφείο-οικία) το παρεχόμενο ποσοστό ασφαλείας μειώνεται δραματικά. Θα υπάρχουν συνεχώς κενά ασφαλείας, για παράδειγμα, η αναγκαστική αποβίβαση του προστατευόμενου ατόμου από το όχημα και η έκθεσή του σε κίνδυνο μέχρις ότου ο προσωπικός οδηγός βρει μια θέση στάθμευσης, αν δεν υπάρχει διαθέσιμη, καθώς και το καθημερινό άλυτο πρόβλημα αν χρειαστεί να ακολουθήσει τον προστατευόμενο: Αφήνει το αυτοκίνητο εκτεθειμένο στον κίνδυνο κλοπής, τοποθέτησης ηλεκτρονικών συσκευών παρακολούθησης μέσω GPS ή ακόμα και εκρηκτικών μηχανισμών. Σίγουρα, εφόσον είναι μόνος του, δεν θα έχει τη δυνατότητα ούτε το χρόνο να ψάξει το όχημα. Για παράδειγμα, στις δυο υποθέσεις απαγωγών Μυλωνά και Παναγόπουλου, δεν υπήρξε καμία απολύτως αντίδραση για την αντιμετώπιση της καλοσχεδιασμένης ενέδρας. Φυσικά, ο καταλογισμός ευθυνών δεν περιορίζεται μόνο στους οδηγούς σωματοφύλακες, οι οποίοι βρέθηκαν προ τετελεσμένου γεγονότος, αλλά αφορά και στους ίδιους τους απαχθέντες επιχειρηματίες που άφησαν ανοιχτό πεδίο να επιλεχτούν ως στόχοι και να επιτρέψουν την παρακολούθηση των κινήσεών τους και την εφαρμογή του –εύκολου στην εκτέλεση, όπως αποδείχθηκε- σχεδίου των απαγωγέων.
• Πλήρης ομάδα ασφαλείας: Ο σπανιότερος τύπος σωματοφυλακής στη χώρα μας, λόγω υψηλού επιπέδου κινδύνου και κόστους, αλλά η λειτουργικότερη και πληρέστερη μορφή ασφάλειας. Είναι αυτή που χρησιμοποιείται κατά κόρον από αξιωματούχους του κράτους και κορυφαίους επιχειρηματίες. Ελαχιστοποιεί την πιθανότητα μιας απευθείας επίθεσης, κατανέμει τους ρόλους της φρουράς στα μέλη και διαχειρίζεται όσο το δυνατόν καλύτερα τα τυχόν προβλήματα και τις αδυναμίες της «ομπρέλας» προστασίας. Αποτελείται κατ’ ελάχιστο από 3-4 άτομα και έχει στη διάθεσή της λιμουζίνα, πιθανώς θωρακισμένη (ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια), συνοδευτικό αυτοκίνητο και μία ή περισσότερες μοτοσικλέτες σε διάφορους σχηματισμούς που κατά περίπτωση θα χρειαστούν. Η μοτοσικλέτα εδώ έχει πολλαπλό ρόλο: Προπομπός, αντιπαρακολούθηση και διευκόλυνση στην πορεία των οχημάτων. Το θωρακισμένο αυτοκίνητο αποτελεί το μεγαλύτερο πλεονέκτημα στην ασφάλεια. Τα καλύτερα επίπεδα θωράκισης είναι τα Β7/Β6/Β5 που εξασφαλίζουν προστασία από τα σύγχρονο πολεμικά τουφέκια, τις χειροβομβίδες και τους εκρηκτικούς μηχανισμούς. Η πλήρης συνοδεία έχει το μεγαλύτερο αποτρεπτικό δείκτη και με τη σωστή εκπαίδευση και συνεργασία των μελών της είναι αδιαμφισβήτητα η πλέον αποτελεσματική μορφή φύλαξης. Μία απευθείας επίθεση θεωρείται και από τους ίδιους τους κακοποιούς πολύ δύσκολη έως ανέφικτη και η αβεβαιότητα για το αποτέλεσμά της αποτρέπει συνήθως την υλοποίησή της. Φυσικά, υπεισέρχονται πολλοί άλλοι παράγοντες για τη λήψη απόφασης για την εκδήλωση μιας επίθεσης. Η τελική απόφαση εξαρτάται από πού προέρχεται η απειλή, ποιοι την έχουν σχεδιάσει, τι όπλα έχουν στην διάθεσή τους και πόσο θα τους κοστίσει η όλη «επιχείρηση», αν έχουν προβλέψει τρόπους διαφυγής τους και πόσο αποφασισμένοι είναι να πραγματοποιήσουν την επίθεση. Στο παρελθόν στην Ελλάδα είχαμε δύο τέτοιες επιθέσεις (από μέλη της οργάνωσης 17Ν) που έγιναν με ρουκέτα, ώστε να διατρηθεί η θωράκιση του αυτοκινήτου, να καμφθεί η αντίσταση της φρουράς και να διευκολυνθεί η διαφυγή των τρομοκρατών. Στην καθημερινή πρακτική, μια απλή ακινητοποίηση λόγω βλάβης του οχήματος στο οποίο επιβαίνει το προστατευόμενο άτομο, δεν αλλάζει καθόλου το χρονοδιάγραμμά του ούτε το προσχεδιασμένο επίπεδο ασφαλείας, αφού επιβιβάζεται στο συνοδευτικό όχημα.

Εξοπλισμός

Ο συνήθης εξοπλισμός ενός συνοδού ασφαλείας είναι ένα αλεξίσφαιρο γιλέκο επιπέδου ΙΙΙ Α που τον προστατεύει από τα περισσότερα όπλα χειρός, ενώ με την προσθήκη βαλλιστικών πλακιδίων (ατσάλινων ή κεραμικού υλικού) εμπρός και πίσω, προστατεύεται και από τα τουφέκια μάχης. Να προσθέσουμε ότι το απαιτούμενο επίπεδο αντοχής του αλεξίσφαιρου γιλέκου είναι συνυφασμένο με το είδος της απειλής και των μέσων που διαθέτουν οι κακοποιοί που καλείται να αντιμετωπίσει. Έξτρα ασφάλεια σημαίνει μεγαλύτερο βάρος γιλέκου. Για παράδειγμα, ένα γιλέκο με βαλλιστικά πλακίδια ζυγίζει 4 κιλά, ένα αρκετά μεγάλο βάρος που πολλοί συνοδοί ασφαλείας προτιμούν να μη φέρουν πάνω τους, ξεχνώντας, ότι στη χώρα μας «κυκλοφορεί» κατά κόρον το διατρητικό ΑΚ-47 Καλάσνικοφ και ότι με αυτό πραγματοποιούνται οι περισσότερες εγκληματικές ενέργειες, ακόμα και οι επιθέσεις σε περίπτερα. 

Σπουδαιότατος παράγοντας για μία αποτελεσματική φύλαξη είναι η επικοινωνία των μελών της ομάδας, ακόμα και στα χαρακτηρισμένα ως ασφαλή σημεία παρουσίας του προστατευόμενου ατόμου (σπίτι-γραφείο). Αυτό σημαίνει ότι οι ασύρματοι πρέπει να είναι καλής ποιότητας και να λειτουργούν άψογα για την αδιάκοπη και ασφαλή, χωρίς παρεμβολές, σύνδεση μεταξύ τους. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει αισθητή η παρουσία του σύγχρονου ραδιοσυστήματος TETRA, το οποίο παρουσιάζει σαφή πλεονεκτήματα έναντι των κοινών συστημάτων επικοινωνίας. Πράγματι, αποτελεί την καλύτερη λύση, γι’ αυτό άλλωστε χρησιμοποιείται κι από τα Σώματα Ασφαλείας.

Τελευταίο «ανάχωμα», αλλά σύνηθες του εξοπλισμού του συνοδού ασφαλείας είναι η οπλοφορία. Πιστόλια και Περίστροφα δηλώνουν το «παρών» εδώ. Για την αποτελεσματικότητά τους οι γνώμες διίστανται, ενώ είναι αυτονόητο ότι η σωστή χρήση τους προϋποθέτει τη συνεχή εκπαίδευση της ομάδας.

Το (ανύπαρκτο) νομοθετικό σύστημα

 Όπως για πολλά άλλα πράγματα στην χώρα μας που έχουν να κάνουν με την ασφάλεια και την φύλαξη, θα ήταν…αξιοθαύμαστο (για να μην πούμε αξιοπερίεργο) αν υπήρχαν κάποιες νομοθετικές ρυθμίσεις για το επάγγελμα του συνοδού ασφαλείας, τόσο απαραίτητες για τον προσδιορισμό της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης των ανθρώπων που απασχολούνται στο δύσκολο κομμάτι της φύλαξης ατόμων. Και όμως, με έναν εποικοδομητικό διάλογο εντός προκαθορισμένου πλαισίου θα μπορούσαν να είχαν θεσπιστεί συγκεκριμένοι κανόνες «παιχνιδιού» και μια στοιχειώδης νομοθεσία. Η μοναδική αναφορά του νομοθέτη βρίσκεται στον 2168/93 περί όπλων και εκρηκτικών και αφορά τις εταιρικές άδειες οπλοφορίας, τον τρόπο έκδοσης καθώς και τις κατηγορίες όπλων που είναι διαθέσιμα για αγορά.  

Δυστυχώς, δεν υπάρχει καμία απολύτως νομοθετική ρύθμιση για τη νόμιμη άμυνα του συνοδού σε περιπτώσεις επιθέσεων κατά της ζωής του ίδιου ή του ατόμου που προστατεύει και για τα επιτρεπόμενα μέσα που θα κληθεί να χρησιμοποιήσει σε μια επίθεση. Είναι στη διακριτική ευχέρεια του ανθρώπου που προσλαμβάνει έναν συνοδό ασφαλείας να βοηθήσει με τον τρόπο του το έργο του συνοδού, αλλά κάτι τέτοιο δεν είναι πάντα εφικτό ούτε ένας σωματοφύλακας μπορεί να υπολογίζει εξαρχής ότι θα έχει μία τέτοια στήριξη και βοήθεια. 
Τα τελευταία χρόνια, το επάγγελμα του συνοδού ασφαλείας γνώρισε ανάπτυξη σε παγκόσμιο επίπεδο λόγω των κοινωνικοπολιτικών ανακατατάξεων και της οικονομικής κρίσης που συνετέλεσε στην αύξηση της εγκληματικότητας. Αντίστοιχη αύξηση είχαμε και στην Ελλάδα, τουλάχιστον τα τρία τελευταία χρόνια. Παρά ταύτα, η απορρόφηση των νεοεισερχομένων στον κλάδο είναι δύσκολη και περίπλοκη υπόθεση και εξαρτάται από παράγοντες που δεν έχουν να κάνουν με τις ικανότητες του σωματοφύλακα. Συνήθως, ένας συνοδός ασφαλείας προτείνεται και προωθείται στην δουλειά όχι τόσο λόγω γνώσεων όσο «Υψηλών» γνωριμιών. Στην αναζήτηση θέσεων εργασίας, οι συνήθεις ανταγωνιστές ενός καλά εκπαιδευμένου ειδικού για το ρόλο φύλαξης ατόμων συνοδού ασφαλείας είναι άνθρωποι που προέρχονται από το χώρο του «security στατικής φύλαξης», ενώ δεν λείπουν και οι «αλεξιπτωτιστές» που επωφελούνται από τις γνωριμίες τους για να τοποθετηθούν σε μία θέση χωρίς να έχουν ουδεμία γνώση με το αντικείμενο. Επίσης υπάρχει και ένα «υπόγειο ρεύμα» αστυνομικών που εργάζονται παράνομα στον χώρο, χρησιμοποιώντας τα υπηρεσιακά/ιδιωτικά όπλα που τους χορηγεί η υπηρεσία τους και επωφελούμενοι από το δικαίωμά τους να οπλοφορούν (αν και μόνο για το δημόσιο συμφέρον και την αυτοπροστασία τους).

Μεγάλο και σημαντικότατο ρόλο παίζει η ιεραρχία που θα κρίνει και θα εγκρίνει, τελικά, τον υποψήφιο. Πολλοί απόστρατοι αξιωματικοί που εργάζονται ως προϊστάμενοι ασφαλείας δεν έχουν γνώσεις πάνω στο αντικείμενο, αλλά η ανώτερη θέση τους στην ιεραρχία τους επιτρέπει να εκφέρουν γνώμη για την καταλληλότητα του υποψήφιου συνοδού ασφαλείας και να απορρίπτουν σωστά καταρτισμένους υποψήφιους από το φόβο μήπως απαιτήσουν αλλαγές στους ακατάλληλους τρόπους φύλαξης που οι ίδιοι έχουν αναπτύξει. Τα προβλήματα είναι, λοιπόν, πολλά και αναπόφευκτα οδηγούν στην απλή ερώτηση: Τελικά, αξίζει αυτή η δουλειά και η φθορά που θα προκαλέσει σε αυτόν που θα ξεκινήσει και να παραμείνει σωστός επαγγελματίας; Η απάντηση είναι καθαρά υποκειμενική και περιμένει απάντηση από όσους επιλέξουν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους σε αυτό το απαιτητικό επάγγελμα